اعلام خبر واردات ۳۹ هزار خودرو، آن هم پس از ماهها وعده، کشوقوس و مانور تبلیغاتی، بیش از آنکه نشانهای از تدبیر و گشایش در بازار خودرو باشد، یادآور یک بازی تکراری با افکار عمومی است؛ بازیای که مردم سالهاست هزینه آن را با تورم، گرانی و تحقیر انتخاب میپردازند. در واقع، واردات قطرهچکانی خودرو را میتوان به درآمدزایی با تمسخر مردم تعبیر کرد.
بازاری که سالها در انحصار دو خودروساز داخلی و حلقهای بسته از قطعهسازان شبهدولتی اسیر بوده، حالا با عددی روبهرو شده که در نگاه اول شاید بزرگ به نظر برسد: ۳۹ هزار خودرو. اما کافی است این عدد را در مقیاس واقعی بازار ایران بسنجیم. بازاری با تقاضای سالانه بیش از یک میلیون دستگاه و با چند میلیون متقاضی انباشته، چگونه قرار است با واردات ۳۹ هزار خودرو متحول شود؟ پاسخ روشن است: قرار نیست.
مسئله فقط کمبودن عدد نیست؛ مسئله، فلسفه پشت این تصمیم است. به نظر میرسد واردات محدود و قطرهچکانی، از یک سو کاملاً کنترلشده و نه برای تنظیم بازار، بلکه برای حفظ ساختار معیوب فعلی طراحی شده و از سوی دیگر به دنبال آن است که بخشی از اهداف درآمدی دولت را محقق کند. ساختاری که در آن خودروهای بازار به تناسب نوسان نرخ ارز گرانتر و بعضاً بیکیفیتتر میشوند و مصرفکننده، هر روز بیصداتر و بیحقتر.
مسئولان، طبق معمول، این واردات را «گامی بزرگ» معرفی میکنند؛ اما از گفتن چند واقعیت ساده طفره میروند: این خودروها با چه قیمتی به دست مردم میرسند؟ چه کسانی واقعاً توان خرید آنها را دارند؟ و سهم مردم عادی از این ۳۹ هزار دستگاه دقیقاً چند درصد است؟ تجربه وارداتهای قبلی نشان داده که پاسخ این پرسشها، خوشایند افکار عمومی نیست.
واردات محدود، آن هم با تعرفههای سنگین، ارز گران و مسیرهای پیچیده اداری، عملاً به نفع طبقهای خاص تمام میشود؛ همان طبقهای که در هر شرایطی راه خود را بلد است. نتیجه؟ چند هزار خودروی خارجی لوکس یا نیمهلوکس که نه قیمت بازار را میشکند، نه کیفیت را به خودروساز داخلی تحمیل میکند و نه امیدی واقعی برای مصرفکننده ایجاد میکند.
دردناکتر اینکه این نمایش وارداتی، دقیقاً زمانی اجرا میشود که اعتماد عمومی به سیاستگذار در پایینترین سطح قرار دارد. مردمی که سالهاست وعده «رقابتیشدن بازار» را شنیدهاند، حالا بهخوبی میدانند رقابت واقعی با عددسازی و شوآف خبری اتفاق نمیافتد. رقابت زمانی معنا دارد که واردات آزاد، شفاف و بدون تبعیض باشد؛ نه وقتی که هر خودروی خارجی، یک پروژه خاص با امضای خاصتر است.
واردات ۳۹ هزار خودرو اگر قرار است صرفاً تیتر بسازد، التهاب را موقتاً بخواباند و بعد همهچیز به روال سابق برگردد، نهتنها کمکی به بازار نمیکند، بلکه توهین مستقیم به شعور مردمی است که دیگر فرق اصلاح واقعی و نمایش تبلیغاتی را میفهمند.
بازار خودرو ایران بیش از آنکه به عدد نیاز داشته باشد، به شجاعت تصمیمگیری نیاز دارد؛ شجاعتی که فعلاً در هیچکدام از این آمارهای بزکشده دیده نمیشود.
منبع خبر: اسب بخار