تصویر کلی تولید خودرو در کشور طی ۱۰ ماه امسال، بیش از هر چیز از یک ناهمگونی عمیق میان خودروسازان بزرگ حکایت دارد. اگرچه مجموع تولید سواری در سه شرکت اصلی نسبت به تولید بخش خصوصی همچنان عدد بالایی است، اما مقایسه آن با سال گذشته افت ۷ درصدی را نشان میدهد.
براساس آمار رسمی، ایران خودرو، سایپا و پارس خودرو از ابتدای سال جاری تا پایان دیماه در مجموع ۶۶۹ هزار و ۶۸۶ دستگاه خودروی سواری تولید کردهاند؛ رقمی که نسبت به تولید ۷۲۰ هزار و ۵ دستگاهی مدت مشابه سال قبل، کاهش بیش از ۵۰ هزار دستگاهی و افتی حدود ۷ درصدی را نشان میدهد. با این حال، بررسی جزئیتر آمارها مشخص میکند این کاهش، سهم یکسانی میان خودروسازان نداشته و هر شرکت مسیر متفاوتی را طی کرده است.
ایران خودرو؛ رشد در دل رکود
در شرایطی که کلیت بازار با کاهش تیراژ مواجه بوده، ایران خودرو عملکردی متفاوت از دو رقیب اصلی خود ثبت کرده است. این شرکت در ۱۰ ماه ابتدایی امسال ۴۸۱ هزار و ۴۳۰ دستگاه خودروی سواری تولید کرده است؛ رقمی که در مقایسه با تولید ۴۲۰ هزار و ۴۳۷ دستگاهی مدت مشابه سال گذشته، از رشد بیش از ۶۰ هزار دستگاهی و افزایش ۱۴.۵ درصدی حکایت دارد.
بخش عمده تولید ایران خودرو همچنان به سبد محصولات قدیمی و شناختهشده این شرکت متکی است. در این میان، خانواده پژو، که اکنون عملاً تنها با مدل پژو ۲۰۷ در خط تولید حضور دارد، با تولید ۱۴۲ هزار و ۸۵۶ دستگاه، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است. این عدد نسبت به سال گذشته افزایش ملایمی معادل ۳.۵ درصد را نشان میدهد.
اما رشد اصلی ایران خودرو در سایر محصولات رقم خورده است. سورن با ثبت تیراژ ۱۲۴ هزار و ۸۱۷ دستگاه، افزایش قابلتوجهی معادل ۲۶.۸ درصد را تجربه کرده و دنا نیز با تولید نزدیک به ۸۰ هزار دستگاه، رشدی بیش از ۸ درصدی داشته است. رانا هم از دیگر محصولاتی است که تولید آن با رشد دو رقمی همراه بوده است.
در بخش خودروهای مونتاژی، ایران خودرو طی این مدت ۱۹ هزار دستگاه هایما تولید کرده است که نسبت به سال قبل، جهشی ۴۶ درصدی محسوب میشود. همچنین تارا با ثبت تیراژ بیش از ۷۴ هزار دستگاه، یکی از بیشترین نرخهای رشد تولید را در میان محصولات این شرکت به خود اختصاص داده است.
البته در کنار این آمار مثبت، همچنان مسئله خودروهای ناقص و تجارینشده در صورتهای مالی ایران خودرو دیده میشود؛ بهطوری که بیش از ۷ هزار دستگاه خودرو در این وضعیت قرار دارند.
سایپا؛ سقوط تیراژ و کوچکشدن سبد
در نقطه مقابل ایران خودرو، سایپا سالی بهمراتب دشوارتر را پشت سر گذاشته است. دومین خودروساز بزرگ کشور در ۱۰ ماه امسال تنها ۱۳۹ هزار و ۴۱۱ دستگاه خودروی سواری تولید کرده، در حالی که، این عدد در مدت مشابه سال گذشته بیش از ۲۱۴ هزار دستگاه بوده است. به این ترتیب، تولید سایپا با افتی نزدیک به ۳۵ درصد مواجه شده است.
سبد تولید سایپا همچنان بهطور عمده به خانواده X200 (تیبا، کوییک و ساینا) متکی است؛ محصولاتی که تولید آنها نیز نسبت به سال گذشته ۳۵ درصد کاهش یافته و به ۱۱۲ هزار و ۷۳۱ دستگاه رسیده است.
خانواده شاهین نیز از کاهش تیراژ در امان نمانده و تولید آن با افت بیش از ۳۴ درصدی همراه بوده است.
نکته قابلتوجه اینکه سایپا در این بازه زمانی عملاً محصول جدیدی به تولید انبوه نرسانده و تنها ۱۰ دستگاه آریا اتوماتیک در خطوط تولید این شرکت ثبت شده است؛ عددی که بیشتر جنبه نمادین دارد تا صنعتی.
پارس خودرو؛ عقبنشینی سنگین
عملکرد پارس خودرو از منظر کاهش تولید، حتا ضعیفتر از سایپا ارزیابی میشود. این شرکت در ۱۰ ماه نخست امسال تنها ۴۸ هزار و ۸۴۵ دستگاه خودروی سواری تولید کرده است؛ در حالی که، تیراژ آن در مدت مشابه سال قبل بیش از ۸۵ هزار دستگاه بود. به این ترتیب، پارس خودرو افتی نزدیک به ۴۳ درصد را تجربه کرده است.
بیشترین سهم تولید این شرکت به گروه Q200 اختصاص دارد که تولید آن با کاهش ۳۲.۸ درصدی همراه بوده است. تولید سهند تقریباً بدون تغییر باقی مانده و تنها حدود یک درصد کاهش یافته است.
محصول جدید پارس خودرو، پارسنوآ، نیز هنوز در مرحله تولید بسیار محدود قرار دارد و تنها ۶۱ دستگاه از آن تولید شده است.
نکته مهمتر اینکه پارس خودرو عملاً تولید برخی محصولات قدیمی خود از جمله کوییک معمولی و ساینا S را متوقف کرده است؛ محصولاتی که سال گذشته سهم قابلتوجهی در تیراژ این شرکت داشتند و اکنون تولید آنها به صفر رسیده است.
مجموع آمارهای ۱۰ ماهه نشان میدهد صنعت خودروسازی کشور با یک رکود فراگیر مواجه شده است. در این شرایط، ایران خودرو توانسته است برخلاف جریان کلی، تولید خود را افزایش دهد، اما سایپا و پارس خودرو با افتهای سنگین دستوپنجه نرم میکنند.
منبع خبر: اسب بخار