تورم در ماه های اخیر به اوج خود رسیده و نیسان وانت هم طعم این کراین ها را چشیده است. این وانت که روزی به عنوان یک وانت اقتصادی شناخته می شد اکنون بیش از یک میلیارد تومان قیمت دارد.
تورم در ایران سالهاست از یک نوسان اقتصادی به یک بحران ساختاری تبدیل شده است. افزایش مداوم قیمتها، کاهش ارزش پول ملی و بیثباتی بازارها، زندگی روزمره مردم را تحت فشار قرار داده و عملاً هیچ بازاری از این روند در امان نمانده است. بازار خودرو نیز بهعنوان یکی از شاخصترین نمودهای تورم، تصویری عینی از این فروپاشی اقتصادی ارائه میدهد. بازاری که در آن قیمتها با سرعتی بسیار بیشتر از رشد درآمدها افزایش مییابند.
افزایش شدید قیمت خودرو طی سالهای اخیر، نهتنها خودروهای لوکس و وارداتی، بلکه سادهترین و ابتداییترین خودروهای داخلی را نیز از دسترس اقشار متوسط و ضعیف خارج کرده است. امروز خرید خودرو دیگر یک تصمیم اقتصادی نیست بلکه به یک چالش مالی بزرگ تبدیل شده است. این وضعیت زمانی نگران کنندهتر میشود که حتی خودروهای کاری و تولیدی نیز به کالاهایی غیر قابل خرید برای مصرف کننده واقعی خود بدل میشوند.
وانت نیسان؛ از ابزار کار تا کالای دست نیافتنی
وانت نیسان بیش از ۵۰ سال است که در اقتصاد حمل و نقل و تولید خرد ایران نقش آفرینی میکند. این خودرو از ابتدا نه برای رفاه، بلکه برای کار طراحی شده بود. وسیلهای مقاوم، ساده و نسبتاً ارزان که اقشار کم درآمد میتوانستند با آن امرار معاش کنند.
اما امروز عبور قیمت نسخه صفر کیلومتر این خودرو از مرز ۱.۱ میلیارد تومان، عملاً فلسفه وجودی آن را زیر سوال برده است. تناقض اصلی در اینجاست: وانت نیسان با وجود قدمتی ۵۰ تا ۶۰ ساله در طراحی و فناوری، با قیمتی عرضه میشود که هیچ تناسبی با سطح ایمنی، مصرف سوخت و کیفیت آن ندارد، البته که تا پیش از این هم نداشت!
در شرایطی که در بسیاری از کشورها خودروهای کار هر چند سال یکبار بهروزرسانی میشوند، در ایران همچنان محصولی قدیمی تولید میشود اما قیمت آن هم سطح خودروهای مدرنتر قرار میگیرد. این وضعیت نه به نفع مصرف کننده است و نه نشانهای از توسعه صنعتی.
درآمد راننده؛ جامانده از تورم
مشکل اساسی فقط قیمت خودرو نیست بلکه شکاف عمیق میان هزینهها و درآمدهاست. رانندگان وانت با کرایههایی فعالیت میکنند که سالهاست افزایش واقعی متناسب با تورم نداشتهاند. هزینههای سوخت، تعمیرات، بیمه و معیشت چند برابر شده اما درآمد تقریباً ثابت مانده است. در چنین شرایطی خرید یک وانت صفر کیلومتر نهتنها دشوار، بلکه عملاً غیرممکن است.
وقتی ابزار کار از توان خرید کارگر خارج میشود، نتیجه آن حذف تدریجی مردم از چرخه تولید است. سیاستهای قیمت گذاری بدون توجه به مصرف کننده نهایی، باعث شده بازار خودرو بیش از آنکه در خدمت نیاز واقعی باشد به بازاری سرمایهای تبدیل شود. این روند، بهجای تقویت تولید و اشتغال، به تضعیف آن منجر میشود.
منبع خبر: اسب بخار