در حالی که مشاور وزیر بهداشت به ۵۸ هزار فوتی بر اثر آلودگی هوا اشاره کرده است، به نظر میرسد با توجه به افزایش قیمت خودرو، نوسانات نرخ ارز و افزایش تورم در سال آینده، این آمار بیشتر خواهد شد. بهخصوص اینکه میزان آلودگی هوا در سال جاری بیشتر از پارسال شده و مصرف بنزین نیز بهشدت رشد کرده است.
به گفته خسرو صادقنیت، مشاور وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، «بر اساس برآوردهای انجامشده، سالانه نزدیک به ۵۸ هزار نفر به دلیل مواجهه با آلایندههایی که از طریق هوا وارد بدن میشود، جان خود را از دست میدهند.»
وی تصریح کرد: «این آلایندهها موجب بروز بیماریهای متعددی از جمله انواع سرطانها، بیماریهای قلبیعروقی، ریوی و سایر بیماریها میشوند که میتوانند مردم را با مشکلات جدی و بیماریهای سختی مواجه کنند؛ بیماریهایی که گاه تا مرگ فرد را همراهی میکند.»
آلودگی موتورها ۲۰ برابر بیشتر از خودروها
مشاور وزیر بهداشت گفت: «بررسیها نشان میدهد موتورسیکلتهای فرسوده که غالباً کاربراتوری هستند، در برخی موارد بیش از ۱۰ تا ۲۰ برابر بیشتر از موتورسیکلتهای انژکتوری و حتا خودروها آلودگی ایجاد میکنند و جایگزینی آنها میتواند نقش ویژهای در کاهش آلودگی هوا و ارتقای سطح سلامت مردم داشته باشد.»
افزایش آمار تلفات آلودگی
با این حال، به نظر میرسد با توجه به عوامل متعدد و مؤثر، این آمار در سال آینده روند افزایشی داشته باشد. هرچند در سال جاری نسبت تعطیلیها در مقایسه با سال گذشته کمتر شده است، اما در مقابل شاخصهای آلودگی افزایشی بودهاند.
در این شرایط، افزایش مصرف بنزین و همچنین گرانیها ناشی از تورم و نوسان نرخ ارز، ناوگان فرسوده و ناتوانی در نوسازی آنها را باید از جمله عواملی دانست که میتواند منجر به بالا رفتن آمار تلفات جانی شود.
ناتوانی مردم در تعویض خودروهای فرسوده
در این شرایط همچنان خودرو مقصر اول آلودگی شناخته میشود؛ بهخصوص اینکه حداقل نیمی از ناوگان در حال تردد کشور فرسوده محسوب میشود. این ناوگان که شامل تمام انواع وسایل نقلیه میشود، سهم عمدهای در مصرف بنزین نیز ایفا میکند، اما چرا روند نوسازی و اسقاط خودروهای فرسوده متناسب با نیاز کشور نیست؟
در واقع، ناتوانی مردم در تعویض خودروهای فرسوده بیش از آنکه ریشه در بیمیلی اجتماعی داشته باشد، نتیجه مستقیم سیاستگذاری ناقص و شکاف عمیق اقتصادی است. در شرایطی که قیمت خودروهای داخلی و وارداتی چندین برابر درآمد سالانه خانوارهاست، انتظار نوسازی ناوگان، انتظاری غیرواقعبینانه به نظر میرسد.
طرحهای اسقاط و جایگزینی، اگرچه در شعار با هدف کاهش آلودگی و افزایش ایمنی طراحی شدهاند، اما در اجرا یا متوقف ماندهاند یا آنقدر پیچیده و محدودند که برای بخش بزرگی از جامعه دستنیافتنیاند. مشوقهای مالی اندک، وامهای پرهزینه و فرآیندهای اداری فرساینده، عملاً انگیزه مشارکت را از بین برده است.
ادامه این وضعیت تنها به معنای تداوم آلودگی، افزایش تصادفات و فرسودگی سرمایه اجتماعی است. بدون اصلاح ساختار بازار خودرو، تأمین مالی مؤثر و سیاستهای پایدار، نوسازی ناوگان صرفاً در حد یک وعده باقی خواهد ماند. به همین منوال، حتا با افزایش قیمت بنزین نیز میزان مصرف سوخت، تلفات و مرگومیر ناشی از تصادفات و آلودگیها روند صعودی خود را حفظ خواهند کرد.
منبع خبر: اسب بخار