در حالی که تنها ۵ روز به یکسالگی ماراتن پرحاشیه واگذاری جلسه سهامداران ایران خودرو باقی مانده، قرار است ایرادهای پرونده واگذاری مدیریت آبیپوشان جاده مخصوص به شرکت «تدبیر سرمایه آراد» در صحن علنی مجلس بررسی شود.
به گفته عباس گودرزی، سخنگوی هیئترییسه مجلس شورای اسلامی، گزارش کمیسیون صنایع و معادن درباره ایرادات وارده به نحوه واگذاری مدیریت شرکت ایران خودرو به شرکت «تدبیر سرمایه آراد» (کروز) در دستور کار صحن علنی مجلس قرار گرفته است؛ موضوعی که بار دیگر یکی از پرحاشیهترین واگذاریهای صنعتی سالهای اخیر را به صدر اخبار مجلس و جاده مخصوص بازگردانده است.
این در حالی است که کمتر از پنج روز تا یکسالگی واگذاری مدیریت بزرگترین خودروساز کشور به بخش خصوصی باقی مانده، اما به نظر میرسد حاشیهها و چالشهای این واگذاری نهتنها کاهش نیافته، بلکه با ورود رسمی مجلس به بررسی ابعاد آن، وارد مرحلهای تازه شده است. واگذاریای که قرار بود نماد اصلاح ساختار، افزایش بهرهوری و کاهش تصدیگری دولت باشد، اکنون با پرسشها و ابهامهای جدی درباره فرآیند اجرا، اهلیت مدیریتی و شفافیت حقوقی مواجه است.
ایرادهای کمیسیون صنایع مجلس به کروز
بر اساس اطلاعات منتشرشده، کمیسیون صنایع و معادن مجلس در گزارش خود به مجموعهای از ایرادهای ساختاری و اجرایی در نحوه واگذاری مدیریت ایرانخودرو اشاره کرده است. از جمله این ایرادها میتوان به چگونگی انتخاب شرکت کروز، سازوکار انتقال مدیریت، میزان نفوذ سهامداری در تصمیمگیریها و همچنین تعارض منافع احتمالی اشاره کرد. منتقدان معتقدند واگذاری مدیریت بدون انتقال شفاف مالکیت و بدون تعیین دقیق حدود اختیارات، عملاً نه به خصوصیسازی واقعی منجر شده و نه مسئولیتپذیری مدیریتی را تقویت کرده است.
تهدید رقابت سالم در زنجیره تأمین قطعات
از سوی دیگر، مخالفان این واگذاری تأکید دارند که شرکت کروز، بهعنوان یکی از بازیگران اصلی زنجیره تأمین قطعات خودرو، با در اختیار گرفتن مدیریت ایرانخودرو به موقعیتی دست یافته که میتواند رقابت سالم در صنعت خودرو را با تهدید مواجه کند. این نگرانی بهویژه در شرایطی مطرح میشود که صنعت خودروی کشور با بحرانهایی چون زیان انباشته، افت کیفیت، نارضایتی مصرفکنندگان و فشار تحریمها دستوپنجه نرم میکند.
مسدود کردن اصلاحات ساختاری
در مقابل، مدافعان واگذاری مدیریت به بخش خصوصی معتقدند نباید با قضاوت زودهنگام، مسیر اصلاحات ساختاری را مسدود کرد. به باور آنان، تغییرات مدیریتی در بنگاههای بزرگی مانند ایرانخودرو نیازمند زمان است و بخشی از مقاومتها ریشه در منافع تثبیتشده و ساختارهای ناکارآمد گذشته دارد.
با این حال، ورود مجلس به بررسی رسمی این موضوع نشان میدهد که واگذاری مدیریت ایرانخودرو هنوز به اجماع نهادی نرسیده است. بررسی گزارش کمیسیون صنایع و معادن در صحن علنی میتواند نقطه عطفی در تعیین سرنوشت این واگذاری باشد؛ یا به اصلاح مسیر خصوصیسازی منجر شود، یا بار دیگر تجربهای پرهزینه از واگذاریهای مسئلهدار را در حافظه اقتصاد صنعتی کشور ثبت کند.
منبع خبر: اسب بخار